Ανάλυση κοινωνικών δεδομένων της υποδομής Sodanet.gr με τη χρήση του SPSS

Εισηγήτριες:

Κατερίνα Ηλιού, Ναταλία Σπυροπούλου


Περίληψη:

Θα μπορούσε να υποστηριχθεί ότι οι μετανάστες χρήστες ναρκωτικών φέρουν μια διπλά υποτιμημένη ταυτότητα που προκύπτει από την κατηγοριοποίησή τους ως μετανάστες και ως χρήστες ναρκωτικών. Το παρόν μάθημα εκπαίδευσης διαπραγματεύεται τα αποτελέσματα μιας έρευνας πεδίου που εκπονήθηκε από το Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών (ΕΚΚΕ) και τον Οργανισμό Κατά των Ναρκωτικών (ΟΚΑΝΑ) το 2011* και εστιάζει στις επιδημιολογικές διαφορές ανάμεσα στους γηγενείς και τους μετανάστες χρήστες, πράγμα που μπορεί να συνεπάγεται διαφορετικές θεραπευτικές ανάγκες. Πιο συγκεκριμένα, επισημαίνοντας τις ομοιότητες και τις διαφορές στα κοινωνικο-οικονομικά χαρακτηριστικά και τα πρότυπα υπερβολικής χρήσης ναρκωτικών ανάμεσα στους μετανάστες και τους Έλληνες χρήστες, αλλά και αντλώντας από προηγούμενες έρευνες που δείχνουν ότι οι μετανάστες μπορεί να κάνουν χρήση ναρκωτικών σε μια προσπάθεια για κοινωνική ενσωμάτωση, το εκπαιδευτικό μάθημα διερευνά τα εξής ερωτήματα: α) Τείνουν οι μετανάστες χρήστες να ακολουθούν τα πρότυπα συμπεριφοράς των γηγενών χρηστών στοχεύοντας στην αφομοίωση με την κυρίαρχη ομάδα, β) Τα παρόμοια πρότυπα χρήσης ουσιών ανάμεσα σε ποικίλους εθνοτικούς πληθυσμούς μπορεί να συσκοτίζουν τις ειδικές ανάγκες για θεραπευτική αντιμετώπιση πληθυσμών με διπλά υποτιμημένη ταυτότητα;

Εφαρμόστηκε τυχαία στρωματοποιημένη δειγματοληψία (τα στρώματα αφορούν στην ιθαγένεια, τη γενιά, το φύλο, την ηλικία, τη γεωγραφική περιοχή) και πραγματοποιήθηκαν ατομικές συνεντεύξεις σε δείγμα 324 μεταναστών χρηστών. Τα αποτελέσματα μελετώνται σε σύγκριση με δεδομένα που αντλούνται από την «Ετήσια έκθεση για την κατάσταση χρήσης ναρκωτικών και αλκοόλ στην Ελλάδα το 2010» (Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης και Πληροφόρησης για τα Ναρκωτικά (ΕΚΤΕΠΝ). Σημειώνουμε ότι και οι δύο πηγές δεδομένων αφορούν σε πληθυσμούς που προσεγγίζουν τους θεραπευτικούς θεσμούς σε αναζήτηση βοήθειας.


* Τίτλος έργου: «Διερεύνηση των διαφορετικών χαρακτηριστικών στην επιδημιολογία της εξάρτησης μεταξύ μεταναστών και Ελλήνων χρηστών τοξικών ουσιών». Χρηματοδοτήθηκε από Ελληνικό Υπουργείο Εσωτερικών, Ευρωπαϊκό Ταμείο Σύγκλισης για τους υπηκόους τρίτων χωρών.


Έρευνα/ες που χρησιμοποιήθηκαν στο μάθημα:

«Διερεύνηση των διαφορετικών χαρακτηριστικών στην επιδημιολογία της εξάρτησης μεταξύ μεταναστών και Ελλήνων χρηστών τοξικών ουσιών».


Εισηγήτρια:

Μανίνα Κακεπάκη


Περίληψη:

Στόχος του μαθήματος είναι να μελετήσει την κατά φύλο εκπροσώπηση στο Ελληνικό Κοινοβούλιο την χρονική περίοδο 1996-2015. Αρχικά θα γίνει παρουσίαση των βασικών θεωρητικών προσεγγίσεων σχετικά με την παρουσία/απουσία γυναικών στα Κοινοβούλια και την διάκριση ανάμεσα στην περιγραφική (descriptive) και ουσιαστική (substantive) αντιπροσώπευση. Στη συνέχεια, θα εξεταστούν οι κοινωνικό-δημογραφικές εκείνες μεταβλητές που συνδέονται με την εκλογή και επανεκλογή γυναικών στο Ελληνικό Κοινοβούλιο.


Έρευνα/ες που χρησιμοποιήθηκαν στο μάθημα:

ΒΔ Πολιτικού Προσωπικού (1996-2015)

Εισηγητής:

Βασίλης Γιαλαμάς

Περίληψη:

Το επιλεγέν περιεχόμενο αυτού του μαθήματος περιλαμβάνει τις βασικές έννοιες του πληθυσμού και δείγματος και τα είδη των μεταβλητών αλλά και τις προσήκουσες περιγραφικές μεθόδους για να έχουμε μια πρώτη εικόνα της συμπεριφοράς των. Επιπλέον αποβλέπει στην κατανόηση των θεμελιωδών εννοιών στην στατιστική, που είναι οι παράμετροι θέσης και διασποράς. Εν συνεχεία στην τρίτη ενότητα θα πρέπει να κατανοήσει ο ενδιαφερόμενος αναγνώστης τις βασικές έννοιες που θα χρησιμοποιήσει για την κατανόηση των ελέγχων υποθέσεων και μέσω αυτών των βασικών ερευνητικών τους υποθέσεων. Στην τέταρτη ενότητα ο έλεγχος υποθέσεων εφαρμόζεται στην σύγκριση μεταξύ ομάδων.

Τα περιεχόμενα του μαθήματος αφορούν τις 4 παρακάτω ενότητες:

  1. Βασικές έννοιες (πληθυσμός, δείγμα, μεταβλητές)
  2. Παράμετροι θέσης και διασποράς, κατανομές συχνοτήτων και γραφική απεικόνισή τους
  3. Τι είναι έλεγχος υποθέσεων (δειγματική κατανομή, ΚΟΘ, σφάλματα, επίπεδο σημαντικότητας, μηδενική υπόθεση)
  4. Σύγκριση ομάδων (t test για ανεξάρτητα και εξαρτημένα δείγματα, ανάλυση διακύμανσης)

Έρευνα/ες που χρησιμοποιήθηκαν στο μάθημα:

  • Ευρωπαϊκή κοινωνική έρευνα (2ος και 5ος γύρος)

Εισηγητής:

Βασίλης Γιαλαμάς

Περίληψη:

Στο μάθημα αυτό μελετάται η συνάφεια μεταξύ 2 μεταβλητών. Αν τα χαρακτηριστικά που μελετώνται είναι κατηγορικά, η σχέση τους διερευνάται με τη βοήθεια του πίνακα συνάφειας ενώ ο έλεγχος των στατιστικών υποθέσεων στηρίζεται στη χρήση της Χ2 κατανομής.

Αν τα χαρακτηριστικά που μελετώνται εκφράζονται με ποσοτικές τιμές, η σχέση τους μπορεί να εκφραστεί από την τιμή του συντελεστή συσχέτισης Pearson. Με την βοήθεια της Απλής Γραμμικής Παλινδρόμησης μπορεί να εκτιμηθεί η τιμή ενός χαρακτηριστικού αν είναι γνωστή η τιμή του άλλου.

Στην περίπτωση της πολλαπλής παλινδρόμησης διερευνάται η σχέση ενός ποσοτικού χαρακτηριστικού (εξαρτημένη μεταβλητή) με περισσότερα του ενός ποσοτικά ή κατηγορικά χαρακτηριστικά (ανεξάρτητες μεταβλητές).

Στην Λογιστική Παλινδρόμηση το ερευνητικό ερώτημα είναι το ίδιο με εκείνο της Πολλαπλής. Η διαφορά τους αναφορικά με τον τύπο των δεδομένων έγκειται στο ότι η εξαρτημένη μεταβλητή στη Λογιστική Παλινδρόμηση είναι μια δίτιμη κατηγορική μεταβλητή.

Τα περιεχόμενα του μαθήματος αφορούν τις 4 παρακάτω ενότητες:

  • Πίνακες συνάφειας -έλεγχος με τη Χ2 κατανομή
  • Συσχέτιση-Απλή Παλινδρόμηση
  • Πολλαπλή Γραμμική Παλινδρόμηση
  • Λογιστική Παλινδρόμηση

Έρευνα/ες που χρησιμοποιήθηκαν στο μάθημα:

  • Ευρωπαϊκή κοινωνική έρευνα (2ος και 5ος γύρος)

Εισηγητής:

Βασίλης Γιαλαμάς

Περίληψη:

Ο στόχος της Ανάλυση Συστάδων είναι δημιουργία μιας τυπολογίας των ατόμων του δείγματος μιας έρευνας. Η διαδικασία στηρίζεται στην εγγύτητα δύο ατόμων μεταξύ τους, χρησιμοποιώντας την απόστασή τους η οποία ορίζεται από την διαφορά των τιμών τους πάνω σε μια σειρά από χαρακτηριστικά.

Η Παραγοντική Ανάλυση χρησιμοποιείται κυρίως με στόχο τη μείωση των δεδομένων Δημιουργώντας ένα μικρό σύνολο λανθανουσών μεταβλητών (Παράγοντες) από ένα μεγάλο σύνολο παρατηρούμενων μεταβλητών (οι περισσότερες από τις οποίες συσχετίζονται μεταξύ τους). Στο κεφάλαιο αυτό αυτοπαρουσιάζονται δυο βασικοί Παραγοντικής Ανάλυσης, η Διερευνητική και η Επιβεβαιωτική.

Στην Διερευνητική Παραγοντική Ανάλυση δεν έχουμε προκαθορισμένη ιδέα γύρω από τη δομή ή για τον αριθμό των παραγόντων που προκύπτουν από το σύνολο των μεταβλητών.

Εκτελείται μια Επιβεβαιωτική Παραγοντική Ανάλυση όταν ελέγχεται μια συγκεκριμένη υπόθεση γύρω από τη δομή ή τον αριθμό των παραγόντων που εκφράζονται από ένα σύνολο παρατηρούμενων μεταβλητών (πχ. Μπορεί να προβλέπουμε την ύπαρξη δυο διαστάσεων στα δεδομένα μας και να θέλουμε να το επαληθεύσουμε).

Η Ανάλυση Διαδρομής αναπτύχθηκε με στόχο την διάσπαση των συσχετίσεων σε διαφορετικά μέρη για την ερμηνεία των επιδράσεων (πχ. Πως το μορφωτικό επίπεδο των γονέων επηρεάζει το εισόδημα των παιδιών μετά από 40 χρόνια;). Η Ανάλυση Διαδρομής αναπτύχθηκε με στόχο την ερμηνεία των άμεσων και έμμεσων επιδράσεων μεταξύ μεταβλητών διασπώντας συσχετίσεις τους (πχ. Πως το μορφωτικό επίπεδο των γονέων επηρεάζει το εισόδημα των παιδιών μετά από 40 χρόνια;).

Η Ανάλυση Διαδρομής συνδέεται στενά με την πολλαπλή παλινδρόμηση. Μπορούμε να πούμε ότι η Παλινδρόμηση είναι μια ειδική περίπτωση Ανάλυσης Διαδρομής. Η μοντελοποίηση αυτή αναφέρεται μερικές φορές ως «μοντελοποίηση της αιτιότητας». Αυτή η ονομασία οφείλεται στο ότι αυτές η τεχνικές μας επιτρέπουν να ελέγχουμε υποθέσεις αναφορικά με τη σχέση αίτιου- αποτελέσματος, χωρίς κανένα χειρισμό των μεταβλητών. Ωστόσο η αιτιότητα στη «μοντελοποίηση της αιτιότητας» αναφέρεται σε παραδοχή κατά την διαμόρφωση του μοντέλου και όχι σε αποτέλεσμα της τεχνικής. Τα μοντέλα της Επιβεβαιωτικής Παραγοντικής Ανάλυσης και της Ανάλυσης Διαδρομής μπορεί να θεωρηθούν περιπτώσεις των Μοντέλων Δομικών Εξισώσεων.

Τα περιεχόμενα του μαθήματος αφορούν τις 4 παρακάτω ενότητες:

  • Ανάλυση Συστάδων
  • Παραγοντική Ανάλυση
  • Ανάλυση διαδρομής
  • Επιβεβαιωτική Παραγοντική Ανάλυση

Έρευνα/ες που χρησιμοποιήθηκαν στο μάθημα:

  • Ευρωπαϊκή κοινωνική έρευνα (2ος και 5ος γύρος)